Den Bosch revisited voor Jan de Bie (1946-2021)

 

Hoe beschrijf je een pelgrimage naar een stad om langs plekken te gaan van goede vrienden die er eigenlijk gewoon nog horen te zijn? Niet dus. Dat gaat helemaal niet. Het wordt ofwel een poging om leegte te duiden - te zwaar en diep kan dat worden - ofwel een bijna banale beschrijving die voor niet betrokkenen helemaal niet boeit. Trivialiteit ligt op de loer. Jan de Bie, een goede vriend sinds het najaar van 2009, toen ik hem en zijn echtgenote Teja ontmoette tijdens een verblijf van een maand in Spanje, overleed na een intensieve en vermoeiende ziekteperiode in januari van dit jaar. Teja, die als eerste een vriendin werd, was vier jaar eerder, in de zomer van 2016 overleden. Ik herinner mij nog een dof gevoel van desoriëntatie waarmee ik bij het station van Den Bosch in een taxi sprong. De plek van afscheid uit mijzelf vinden leek mij uitgesloten. Allebei pech gehad. Nog in de bloei van hun bestaan, vond ik. 

In het Noord Brabants museum omstreeks 2014

Achteraf beschouwd was de vriendschap dus een korte tijd beschoren: tussen 2009 en 2016 ontstond er een halfjaarlijkse uitwisseling die gekenmerkt werd door wederzijdse belangstelling, boeiende gesprekken, museumbezoek en dus, voor mij, kennismaking met Den Bosch. Teja had onverminderd belangstelling voor de Thomas Mann boeken - ze lás ze en gaf ook wel commentaar - ze repte zich naar de plaatselijke boekhandel om te informeren - Jan sprak over zijn projecten, waaronder niet de minste. Hoogtepunten waren de opdracht voor een permanente muurschildering in het Noord Brabants museum en een grote overzichtsexpositie in het Breda's museum met als titel 'Boekenlandschappen.' Dat was iets bijzonders wat ik niet altijd begreep: een periode had Jan samen met Teja gereisd - ook door Spanje in het jaar waarin ik hen ontmoette - met als opdracht het schilderen/etsen van bibliotheken. Dat leverde bijzondere panelen op. 




Bij de muurschildering in het Noord Brabants museum


Terug naar gisteren, naar het all over gevoel dat ik lege plekken bezocht waar goede vrienden naar mijn gevoel nog hoorden te zijn. Er was - en is momenteel - een atelier expositie georganiseerd - in het gebouw waar Jan tien jaar zijn atelier had. Ik ben er ooit een keer ontvangen. Vanaf het station liep ik de bekende route naar de markt op zaterdag...ik stak het plein over en vervolgde de route naar waar ik vroeger hun huis wist. Een historische bovenwoning midden in het gewoel van het centrum. Even de stenen - de straat, de weg - voelen waar zoveel voetstappen van hen lagen. Daarna vervolgde ik mijn weg naar het atelier. Het was de moeite waard en een waardig afscheid om nog één keer mijn vrienden op deze manier te kunnen gedenken. Ze leven voort in hun werk, in de vastgelegde bibliotheken, in de voetstappen in Den Bosch en bovenal in de warme vriendschappen die ze nalaten en die de naam van Jan de Bie levend houden -  onder wie de organisatoren van de atelier expositie Marie-Noël Potters en Aloys van den Berk. 





Het atelier, nu leeg en opgeruimd...Dag lieve vrienden!

Populaire posts van deze blog

Rumoer in de stad - de tachtigers - Breitner, Israëls, Willem Witsen, de Veth, en.... Willem de Zwart

Willem en Pieter de Zwart - gebaande paden en nieuwe wegen: eigenzinnige gebroeders in de kunst

In het spoor van de Hollandse impressionisten: Princenhage bij Breda en het Renkum van Théophile de Bock