Gedachten bij een bezoek aan tentoonstelling Masereel, door Frank Goes

(foto: Frank Goes)


Verslag op uitnodiging: Frank Goes over de overzichtsexpositie van Frans Masereel

Deze week dus in mijn geboortestad Oostende in Mu.ZEE de Frans Masereel tentoonstelling bezocht. Mu.ZEE, nadat het voorheen PMMK heette, is gevestigd in de Romestraat, in een getransformeerd pand dat in een eerder leven een groot winkelhuis was van de SEA, een soort verbruikerscoöperatieve die bijzonder populair was in Oostende. Ook ik kwam er soms als kind met mijn moeder inkopen doen. De architect is Gaston Eysselinck (1907-1953) en heeft ook nog het grote postgebouw van Oostende op zijn actief. Een soort avantgardisme dat verder onderzoek verdient.

Het leven van Masereel is bijzonder interessant omdat in zijn werk en in zijn leven een heel maatschappelijk gebeuren, de 'Zeitgeist' aan bod komt

De roots van Frans Masereel, (1889-1972), hoewel geboren in Blankenberge aan zee, lagen in Gent, een stad met grote traditie in interactie. De tentoonstelling biedt een ruim overzicht van het grafische werk van Masereel. Het wordt geconfronteerd met hedendaagse kunstenaars zoals daar zijn: William Kentridge, Philip Aguirre y Otegui en Kerry James Marshall. Je kan je de vraag stellen of die obligate confrontatie wel echt nodig is. Het werk van Masereel heeft zelf genoeg zeggingskracht voor wie zich een minimum aan tijd gunt om zijn politiek engagement, zijn pacifisme, zijn maatschappijkritiek te vatten.

Een groot aantal houtsneden zijn er te zien, de kunstvorm bij uitstek van Masereel, maar toch is er ook een opvallende aanwezigheid van kleurrijker werk uit de periode waarin Masereel zich aan aquarel en olieverf waagde. Het leven van Masereel is bijzonder interessant omdat in zijn werk en in zijn leven een heel maatschappelijk gebeuren, de 'Zeitgeist' aan bod komt. Hij onderhield contacten met toonaangevende figuren van zijn tijd: Thomas Mann, Stefan Zweig, Henri Guilbeaux, Romain Rolland, Emile Verhaeren, Henri Barbusse, George Grosz en Henry van de Velde om er slechts enkele te noemen.

(foto: Frank Goes)


Masereel illustreerde werken van grote schrijvers en hij maakte grote reizen door vele landen. Wie Masereel zegt denkt aan sociaal engagement, maatschappijkritiek, emancipatie, de grote stad als thema, internationalisme, migratie en globalisme avant la lettre. In Vlaanderen genieten schrijvers uit de z.g. 'Exil Literatur' een hernieuwde belangstelling. Schrijvers als Joseph Roth en Stefan Zweig worden heruitgegeven en verkopen goed. Met name het werk van Els Snick, Vlaams vertaalster en literatuurwetenschapper, heeft veel bijgedragen aan deze revival. Masereel, zelf geen schrijver, behoort op zijn manier tot deze literatuur in ballingschap. Hij werd in eigen land vervolgd wegens dienstweigering. In de jaren '30 werd hij in Hitler-Duitsland in de ban gedaan vanwege zijn maatschappijkritiek. In ruimere kring werd hij opzij geschoven vanwege zijn communistische sympathiën en zijn reizen naar de Sovjet-Unie en China.

De expositie loopt tot 3 september 2017 in MuZEE, Oostende - www.muzee.be

Voor wie meer wil weten over het leven van Masereel is er een goede biografie verschenen van Joris van Parijs bij uitgeverij Houtekiet/Atlas: Masereel, een biografie








Populaire posts van deze blog

Rumoer in de stad - de tachtigers - Breitner, Israëls, Willem Witsen, de Veth, en.... Willem de Zwart

In het spoor van de Hollandse impressionisten: Princenhage bij Breda en het Renkum van Théophile de Bock

Willem en Pieter de Zwart - gebaande paden en nieuwe wegen: eigenzinnige gebroeders in de kunst