Doorgaan naar hoofdcontent

De wereld van Flaubert & avantgarde tijdens het interbellum



Museo Nacional Thyssen-Bornemisza in Madrid is een overweldigend museum, dat in oorsprong een privécollectie omvat van de puissant rijke miljardairsfamilie Thyssen-Bornemisza - voor een paar honderd miljoen euro overgedaan aan de staat. Deze zomer en dit najaar is er een rijke expositie over de vriendschap tussen Eugène Boudin en Claude Monet. Boudin, (1824 Honfleur - 1898 Deauville), begon als een van de eersten met het schilderen van landschappen en passanten in die landschappen. Hij liep als het ware voor op het latere impressionisme. De zestien jaar jongere Monet zag Boudin als zijn leermeester. Hij ontwikkelde zich weliswaar verder in het impressionisme, maar bleef schatplichtig aan Boudin.


foto: links Monet, rechts Boudin



De plaatsnamen Honfleur en Deauville moeten een belletje doen rinkelen: Normandië, Rouen, Flaubert, Madame Bovary. De grote roman van Flaubert uit 1856 over Emma Bovary, die al vroeg in haar huwelijk met de dorpsarts Charles Bovary "ontwaakt" en zoekt naar ontsnapping. Ze had zich meer voorgesteld van het huwelijksleven en droomt zich een ander, meer opzwepend bestaan. Ze krijgt een minnaar, maar zal het niet redden.

De beelden van Boudin prikkelen de fantasie rond het verhaal van Emma Bovary...









Een beroemd schilderij van Claude Monet

Was met name Claude Monet rond het fin de siècle zeer vernieuwend, een paar zalen verder in het museum is een rijke collectie te bewonderen van avantgarde stromingen in de periode van het interbellum - nieuwe, en experimentele kunstvormen die overal in Europa en ook in de Sovjet Unie op de voorgrond traden tussen ongeveer 1920 en eind jaren '30. Het z.g. 'Suprematisme' naast het Russisch futurisme, Dada en Merz van Kurt Schwitters...het blijft een fascinerende periode in de kunstgeschiedenis, die later onder meer ook de vijftigers in Nederland beïnvloedde.


Bekende namen uit de Russische avantgarde zijn El Lissitzky, Kandinsky en Malevich. Hier sta ik voor een groot schilderij van El Lissitzky. Vrij bijzonder!


Karl Hubbuch - 2 x Hilde - 1929

George Grosz - straatbeeld Kurfürstendamm - 1925

Edgar Degas - Bij de hoedenmaakster - 1882

George Grosz - Metrópolis - 1916-1917

Kurt Schwitters - Merzbild Kijkduin - 1923

Littérature, Paris - 1919 -1924



Ook nieuwe vormen in de literatuur tijdens het interbellum...(In: Museo Reina Sofia Madrid...)






Wie dan nog zalen aankan met topstukken uit de 14e tot ongeveer de 16 eeuw mag het zeggen...



Populaire posts van deze blog

Over de Koude Oorlog: een petite histoire

Dit jaar november is het 30 jaar geleden dat de muur in Berlijn werd afgebroken. Pas, of alweer 30 jaar? Wat we soms vergeten is dat de Koude Oorlog tussen Oost- en West- Europa langer duurde: met de val van de muur in het kielzog van de periode van dooi die aanbrak in de Sovjet Unie en in onder meer Roemenië - wie "erbij" was heeft ongetwijfeld de executie van de Cheausescu's, life op televisie uitgezonden, nog op zijn of haar netvlies - kwam er langzaam maar zeker een einde aan ruim 40 jaar Koude Oorlog. Alle reden voor Aspekt om een reeks te beginnen, gewijd aan deze periode in de geschiedenis. Onlangs verscheen deel 2 met een bijdrage van mijn hand.

Zoals het gaat met bundels zit er ongetwijfeld voor ieder boeiende materie tussen. Wat opvalt is de afwisseling en kwaliteit van de stukken met een hoog informatie gehalte. Wie wist bijvoorbeeld dat paranormale gaven - en geloof daarin - door de twee kampen werd ingezet om als het ware via andere kanalen dan de ons vertr…

Rumoer in de stad - de tachtigers - Breitner, Israëls, Willem Witsen, de Veth, en.... Willem de Zwart

Verrast door de grote overzichtsexpositie van de tachtigers - met veel werk van Willem de Zwart (1862-1931)

Willem de Zwart was de broer van mijn overgrootmoeder van moeders kant - het was een grote Haagse familie. Twee broers werden kunstschilder - Willem en Pieter. Willem de Zwart valt onder het rijtje kunstschilders van de zogenoemde "Haagse school" - een stroming die zich kenmerkt door nieuw élan, doordat de kunstenaars erop uittrokken en het academische van zich af wilden schudden.

De expositie in het Haags gemeentemuseum legt de nadruk op de overgang van landschapschilderijen naar het schilderen van taferelen in de grote stad - in navolging van nieuwe kunststromingen in heel Europa. Breitner fotografeerde uitgebreid - een nieuw medium - en rond het fin de siècle groeiden steden uit tot ware metropolen. Er ontstond een behoefte om dit vast te leggen.


























Uit het archief: de andere broer Pieter de Zwart

Het leeftijdsverschil tussen Willem en Pieter de Zwart (1880-1967) was a…

Uitreiking Jan Campertprijzen in het Haagse Spui-theater

Op 17 januari vond de uitreiking plaats van de Jan Campertprijzen in het Haagse theater aan het Spui;
Adriaan van Dis ontving de Constantijn Huygens-prijs voor zijn hele oeuvre - Ilja Leonard Pfeijffer ontving de Jan Campert-prijs voor Idyllen- Annelies Verbeke ontving de F. Bordewijk-prijs voor Dertig DagenAnna Woltz ontving de Nienke van Hichtum-prijs voor Honderd uur nacht.



De Haagse wethouder van cultuur Joris Wijsmuller (links) spreekt de laureaten toe: v.l.n.r.: Adriaan van Dis, Annelies Verbeke, Anna Wolz en Ilja Leonard Pfeijffer.


Adriaan van Dis en Ilja Leonard Pfeijffer


Receptie: op de voorgrond rechts de auteur René Appel

Hedwig Pringsheim en Jawlensky

Op 28 februari 1912 noteerde Hedwig Pringsheim in haar dagboek:

Früh Massage, Brief an Mim, von Peter, in die Stadt. Nachmittag erst russische Invasion: die Werefkina, ihr Vetter Jeblenski u. der Tänzer Sacharow mit kleinem Fuss und grossem Maul, die die Sammlung besichtigten. Um 1/2 5 Ablösung durch die spanische Invasion: Urbina, Bunge u. Prof. Garnella y Alda aus Madrid, zu selbem Zweck, dann Tee u. lebhafte Unterhaltung spanisch-französisch-deutsch. Noch spät in die Mauerkircher Str. die Kinder sehr munter angetroffen, zufuss heim. Karten an Katja u. Kaete u. den morgigen Brief an Mim vorgeschrieben. Scene mit den 3 unverschämten Mädchen.

Met Jeblenski wordt de kunstschilder Alexej von Jawlensky bedoeld, (1864-1941), die in 1896 samen met zijn vriendin Marianne von Werefkin vanuit St. Petersburg naar München trok. Hier verwierf hij naam en faam in de kring rond Wassily Kandinsky, later rond Emile Nolde - een groep die zocht naar nieuwe uitdrukkingsvormen voor een nieuwe tijd - weg…

Cynisme uit China en boekenlandschappen van Jan de Bie

Liep er in het Noord Brabants museum een expositie over moderne Chinese kunst uit de zogenoemde Sigg collection. Uli Sigg (1946) is een Zwitserse diplomaat, zakenman en kunstverzamelaar. Vanaf 1979 werkt hij in China, maar ook was hij Zwitsers ambasadeur in Noord-Korea en Mongolië. En dan gaat hij Chinese hedendaagse kunst verzamelen en meer...het levert een mooi panorama op van sommige gedurfde kunst in landen waar nog steeds strenge censuur wordt toegepast op literatuur en beeldende kunst. Veel moet dan ook "tussen de regels" worden gezien...maar er zat ook minder gelaagd werk tussen..






Was ik met de beeldend kunstenaar Jan de Bie die "thuis" is in het Noord Brabants museum. Hij heeft er een permanente expositie in de vorm van een muurschildering uit 2013 in een doorloopzaaltje. Een voorrecht om daar opnieuw weer even met hem te staan.







Jan de Bie had een periode een fascinatie voor historische bibliotheken, "boekenlandschappen" - hij maakte etsen van on…