Doorgaan naar hoofdcontent

Over nut en noodzaak van regenwormen: prijzen en ereleden





Werd dit jaar in het literatuurmuseum de P.C. Hooftprijs uitgereikt aan Nachoem M. Wijnberg voor poëzie. Het juryrapport draagt de titel 'Pogingen het onbegrijpelijke te begrijpen' - ook wel: het moment in woorden proberen te vangen - het gaat in veel gevallen bij Wijnberg om de (schijnbaar terloopse?) waarneming én om een momentopname, een inval zoals in het gedicht Afspraak

'Ach jij, jij
kunt midden op een warme dag
een bad nemen.

Je bent vroeg opgestaan
om op tijd te komen
en je bent alweer terug.

Je hebt geluisterd,
soms met je ogen dicht,
maar niet in slaap.

In alle kleren die je aanhad
was het zo warm
en je wilde zo weinig mogelijk bewegen.

En straks, als
het avond is
drink je thee met wie je
dat afgesproken hebt,
half in de tuin, half ergens anders.'
(van: gedichten.nl)

In een ultra klein boekje van uitgeverij Pluim, dat vast een collectors item wordt, kon iedereen de  Laudatio door Roelof ten Napel, het juryrapport en het dankwoord nog eens nalezen.

Judith Herzberg wordt gehuldigd

Werd in deze bijeenkomst een man geëerd, een paar dagen later was er in het Leidse academiegebouw een feestelijke bijeenkomst van de Maatschappij der Nederlandse letterkunde vanwege de viering van  125 vrouwen in de 'Maatschappij' - 1893 - 2018. Ereleden die werden benoemd vanwege bijzondere verdiensten waren Sophie de Schaepdrijver, Judith Herzberg, Els Kloek en Riet Schenkeveld - van der Dussen.

Over de regenworm

Bijzonder was zeker dat Judith Herzberg de ecoloog Jeroen Onrust had uitgenodigd om, bij wijze van feestrede, te vertellen over zijn onderzoek naar regenwormen: 'Stille wateren, diepe gronden - het verhaal van regenwormen in ons boerenland.' We leerden dat regenwormen heel belangrijk zijn in ons ecosysteem en dat ze dreigen te verdwijnen - in sommige gevallen zijn ze al in grote getale verdwenen - door een soort vloeibare bemesting van akkerland. Het land wordt te droog en de wormen kunnen geen voedsel vinden. Het was een geestig betoog binnen de context van de bijeenkomst - het gaat om de observatie en om het zien van het kleine - niet om het grote gebaar. En keren wij ten slotte niet allen ooit terug in de aarde...? Gaat poëzie misschien daarover? Over sterfelijkheid?

De voordrachten van briefwisselingen ter opluistering van de middag zullen mij bijblijven - vooral die van Mina Kruseman (1839-1922) aan Multatuli. Wat een pittige dame, wat een esprit, en hoe tijdloos als ze stelt slechts vriendschap te zoeken in Douwes Dekker - en géén amoureuze betrekkingen...

Hans Croiset leest voor uit brieven van Multatuli aan Mina Kruseman



                                                               Judith Herzberg






Na afloop receptie in een zonovergoten Leiden bij de Hortus

Corina Engelbrecht 






Populaire posts van deze blog

Door alles heen was het blessuretijd - goed, dank u

Nu alles achter mij ligt -  na dit jaar voorzichtig weer een teen in het water - kan ik wel laten weten dat ik bijna klokje rond - vanaf augustus vorig jaar tot deze week - stevig rondliep in de medische wereld. Het voelt nog even vreemd, een bijna lege ziekenhuisagenda...Tijd voor verwerken? Dat zeker, al lukte mij dat redelijk goed tussentijds. Maar tjonge, jonge, wat word je toch naar je gevoel van de ene op de andere dag geparachuteerd in een wereld, die daarvoor voor "anderen" leek, ver weg was...jou niet aanging...

Na toch wel een paar weken afwachten - er zat duidelijk voelbare onregelmatigheid in mijn linkerborst - ging ik eind juli vorig jaar naar de huisarts die mij meteen doorstuurde naar de gespecialiseerde afdeling borstkanker in het ziekenhuis. Ja toen ging het heel snel allemaal. Onderzoeken, een dag later nog een keer...borstkanker. Van dan af kom je in een scenario terecht dat enerzijds geruststellend is - en kan zijn als er eenmaal een behandelplan is -  a…

Over de noodzaak van vrijheid - en meer in het Stedelijk & daarbuiten

Revolutie - in Rusland in oktober 1917 - de zogenoemde 'seksuele revolutie' in '68 in Europa - en meer wat zich in en na dat magische jaar voltrok - (niet te vergeten de Franse Revolutie eind achttiende eeuw) - de Beierse Revolutie van 1918 na het vertrek van keizer Wilhelm II - propageert vrijheid, het afwerpen van ketenen. Daar komt dan toch meestal een militante vorm van afgedwongen eenheid voor in de plaats...dat is de paradox van een revolutie...

Aldus beschouwend vanwege een expositie in het Stedelijk met de titel Freedom is recognized necessity. Onder meer voormalige Sovjet propagandamateriaal is te zien...



Binnen het spanningsveld tussen vrijheid en gebonden zijn ontstaat vaak kunst. Momenteel loopt er in het Stedelijk in Amsterdam een indrukwekkende expositie van Studio Drift waarin het gaat - voor zover je kan samenvatten waar kunstwerken "over gaan" - over natuur versus cultuur. De technologische ontwikkelingen zijn zó ver gevorderd, dat we veel in de…

Ontmoetingen tussen collega's en genres: jaarvergadering Lira & auteursbond

Jaarlijks terugkerend in juni is de jaarvergadering van de Lira & auteursbond. Ieder die publiceert heeft in ieder geval met de Lira te maken - de stichting die de leenrechtvergoedingen beheert en zich daarnaast op velerlei terreinen inzet voor auteursbelangen. De auteursbond verenigt literaire vertalers, schrijvers van proza en poëzie, scenarioschrijvers, de zogenoemde 'ondertitelaars' - degenen die de ondertitels maken bij films en televisieseries - educatieve auteurs en sinds kort ook de beroepsgroep van de misdaadauteurs.



Een grote bijeenkomst is dus een kruisbestuiving van schrijvers en vertalers van velerlei genres. Zo ontmoette ik deze keer in de Balie in Amsterdam Gerda van Wageningen, auteur van vele (historische) streekromans. Vergis u niet: het is een bijzonder graag gelezen genre, ze is een geliefd auteur!








Geanimeerd was het ook even met Antonia Bolweg en Pauline de Bok, een auteur die haar jachtdiploma haalde en daar een boek over schreef, wat nogal wat stof …

Thomas Mann en de Pringsheims - sporen in Leiden: de majolica verzameling van Alfred Pringsheim

De kunstverzameling van Alfred Pringsheim, de schoonvader van Thomas Mann, was wijd en zijn bekend. In het stadspaleis in de Arcisstrasse  waren niet alleen een indrukwekkende hoeveelheid schilderijen van oude - en eigentijdse meesters te bewonderen, waaronder Franz von Lenbach, Von Stuck, Defregger en Von Kaulbach - voor de wandschildering in de muziekzaal van Hans Thoma keerde Thomas Mann speciaal terug - maar ook was de verzameling Italiaans renaissance majolica aardewerk van Alfred Pringsheim internationaal bekend onder kunstkenners.

De beroemde kunsthistoricus Otto von Falke beschreef de verzameling in twee dikke boekwerken, die werden gedrukt in een oplage van 200 exemplaren bij de toenmalige Leidse uitgeverij A.W. Sijthoff. Het eerste deel verscheen in 1913, het tweede ontstond tussen 1914 en 1923.


Voor mijn onderzoek ging ik naar de Leidse universiteitsbibliotheek, afdeling bijzondere collecties, teneinde de boeken in mijn handen te kunnen houden. Dat gaf na alles wat ik intu…