Doorgaan naar hoofdcontent

De geur van het voorjaar in februari, AmsterdamFM in het Tropenmuseum en romantiek van de Oriënt


 Rapenburg Leiden in februari


Hortus Leiden

De winter door en het voorjaar in: er zijn weer meeuwen hoorbaar op de daken...straks trekken ze om te broeden in grote getale naar de stad...waar ze de andere vogels schrik aanjagen door hun agressieve duikvluchten en gedrag... Duiven vooral, die zijn te zachtaardig voor de meeuwen. Voor velen een plaag... maar ook: voorjaarsbodes... Februari leverde in Leiden mooie plaatjes op door de zon, die veelvuldig scheen...

Was ik gast bij de nieuwe studio van Amsterdam FM in het Tropenmuseum aldaar: een prachtige locatie. Met Peter de Rijk sprak ik over het Prinsheimboek. Hij was goed ingevoerd, waardoor het een levendig gesprek werd.



Nog in Leiden loopt tot 25 maart in het Rijksmuseum voor Oudheden de expositie 'Nineveh', die een onafgebroken stroom bezoekers trekt. De hoofdstad van een rijk - al genoemd in de Bijbel - dat 612 v.Chr. werd vernietigd door vijanden van het Assyrische Rijk - waaronder de Babyloniërs - spreekt velen tot de verbeelding... Tegenwoordig wordt het oorspronkelijke kerngebied gesitueerd in het huidige Irak... waar opnieuw een verwoesting plaatsvond onder IS...





De indrukwekkende expositie toont de rijkdom en het hoge beschavingspeil van het eens zo machtige rijk van 700 v.Chr. en daarvoor...Opgravingen in de regio begonnen al in de jaren '20 van de vorige eeuw... Mede hierdoor onstond er een Romantische hype rond de Oriënt...Het personage 'Lawrence of Arabia' werd geboren...Dames op leeftijd kregen flauwtes ...Om nog maar te zwijgen van Rudolf Valentino...


Op de expositie is een grote reproductie te zien van een schilderij van Eugène Delacroix  (1798-1863) met als titel 'De dood van Sardanapalus'...Het schilderij uit 1828 hangt in het Louvre.


Sardanapalus, leren wij, was de laatste Assyrische koning van het grote rijk, dat in 612 v. Chr. werd verwoest. Maar voordat hijzelf en zijn rijk ten onder zouden gaan, vernietigde hij alles en alles...daarna pleegde hij zelfmoord. Delacroix liet zich op zijn beurt inspireren door Lord Byron, de grote Romantische schrijver en dichter, die in 1821 een boek schreef over deze Sardanapalus.

Op dit schilderij is vooral wellust te zien... én romantisering van de vernietiging van het rijk van Nineveh, met de koning, die laat moorden, verkrachten en brandschatten om later de hand aan zichzelf te slaan. Het is een sterk erotiserende voorstelling.

De Oriënt, was in de negentiende eeuw en ook nog in het begin van de twintigse eeuw een groot, en geheimzinnig rijk dat tot de verbeelding sprak. En, niet onbelangrijk, door het vreemde en andere, mocht er meer... men fantaseerde er vrijelijk op los met daaronder een soms sterk erotische lading...




Jean-Léon Gérôme (1824-1904) schilderij 'Slavenmarkt' - Hij maakte een hele reeks slavenmarkt taferelen...

En zo leiden exposities naar boeken, naar literatuur, naar religie en mythologieën - en andersom...


Populaire posts van deze blog

Max Liebermann - Berlijn - Noordwijk en Leiden: de Pringsheims en Lenbach

Schilderijen van boven naar beneden: Terras in Leiden, 1900 (vermoedelijk Leidse Hout), Restaurant 'De oude Vink' in Leiden, 1905 - (bij het toenmalige buiten De Vink) - foto van Scheveningen begin 20e eeuw - een inspiratiebron voor Liebermann - Stevenshofje Leiden 1889 - Duinen tijdens een storm bij Noordwijk aan zee Fascinerend hoe tijdslagen elkaar raken - momenteel is er in het Haagse Gemeentemuseum een grote overzichtsexpositie te bewonderen van Max Liebermann - 1847-1935. Hij werkte in verschillende stijlen en dat is in de expositie goed zichtbaar - van naturalisme naar meer realisme en dan weer impressionistisch - hij lijkt gevoelig te zijn geweest voor mode en toch ook steeds, al naar gelang een beeld op zijn netvlies, een eigen weg gekozen te hebben. Dat maakt het interessant.

Meteen gezocht in de dagboeken van Hedwig Pringsheim, de schoonmoeder van Thomas Mann. Liebermann leerde in 1879 in Venetië Franz von Lenbach uit München kennen. Lenbach was de overbuurman en p…