Doorgaan naar hoofdcontent

Nieuwsbrief december



December is de maand voor de overzichten, de balansen, de lijstjes en de voornemens...een terugkijken en het formuleren van wensen voor de toekomst, met de blik vooruit.

Op boekengebied was het een vol, warm en productief jaar met bijzondere gebeurtenissen.

In maart verscheen de monografie Thomas Mann en de Pringsheims, het paleis in de Arcisstrasse. Het boek werd feestelijk gepresenteerd bij Van Stockum boekhandel in Leiden en kort daarop was er ook een lezing bij BplusC (boeken & cultuur) - de Leidse vestiging van de bibliotheek in de Nieuwstraat. Beide evenementen werden goed bezocht, waardoor het boek mooi ten doop werd gehouden.


 




Foto's: aankondiging bij Van Stockum, de etalage, Mann boekentafel waaruit de nog zeer levende belangstelling voor Mann literatuur blijkt, lezing in het oudste keldergewelf van Leiden...aankondiging lezing bij BplusC - bibliotheek



                         



In de bibliotheek Nieuwstraat Leiden, BplusC

Iets heel anders was in de zomer het verschijnen van een aangevulde druk van het boek over de RAF. Door nieuwe gebeurtenissen in 2015 rond voormalige RAF leden - bleek er behoefte te bestaan aan een update van het inleidende boek uit 2009. De inleiding liep goed indertijd, want er zijn wel deelstudies en ook wel inleidingen, veelal in het Duits, maar er was in Nederland nog geen handzaam boek over de RAF dat ook geschikt is voor middelbare scholieren. Aldus is voldaan aan een behoefte.




Ik mocht over het boek komen praten bij de vrienden van AmsterdamFM in de OBA, Bert van Galen en Peter de Rijk. De radiostudio voor hun culturele programma is intussen verhuisd naar het Amsterdamse Tropenmuseum.



  

Een inleiding op het RAF boek staat op de site:


 



21 mei is de overlijdensdatum van Klaus Mann in Cannes. (Klaus Mann 1906-1949) Tussen '33 en '37 had hij veel met Amsterdam, van waaruit hij onder meer de redactie voerde van het emigrantentijdschrift Die Sammlung. Hij verbleef in die jaren op een aantal adressen in Amsterdam Zuid. Het was een mooie zondag in de OBA vestiging Roelof Hartplein, waar een 'Mann- middag' was georganiseerd.





Mann vitrine in de Centrale OBA Amsterdam

Zondag 1 oktober was er een bijzonder evenement rond het Pringsheimboek in de Haagse Kunstkring. Nicolette Smabers interviewde mij en daarnaast gaf ik een inleiding op het boek met diapresentatie. De opkomst was ook hier goed. Na afloop was er een geanimeerde borrel waaruit weer bleek dat de belangstelling voor de Mann's nog steeds levend is - er komen regelmatig echte kenners op mij af.



Foto boven: de voorzitter van de Kunstkring Ellen Fernhout opent de middag. Daaronder: Nicolette Smabers leest haar invalshoek voor op het Pringsheimboek. 

Foto: Met Nicolette Smabers in gesprek
                                                     

Het boekenvak kan niet zonder idealisme. Vandaar dat ik met Aspekt de redactie op mij nam van het literaire culturele tijdschrift Bühne, dat vanaf het najaar van 2014 twee keer per jaar verschijnt. Dat er veel belangstelling voor is en dat het tijdschrift veel aan kleurrijks en afwisseling samen weet te brengen, bleek heel duidelijk tijdens een geanimeerde presentatie van het najaarsnummer eind oktober. Auteurs lazen voor en werden geïnterviewd door Bert van Galen.




Selfie met auteurs en publiek door Janice Deul, die sprak over nut & noodzaak van het Selfie.

Met twee boeken die verschenen, vijf publieksmanifestaties daaromheen & Bühne met een evenement kijk ik terug op een mooi, maar ook geanimeerd jaar. Voor meer info over de boeken verwijs ik graag naar mijn site:


Ook voor wat in de pen zit. In voorbereiding is voor 2018 een studie naar de broedertwist tussen de schrijvende collega-broers - met als aanleiding voor het boek: 2018 - honderd jaar Betrachtungen eines Unpolitischen. 


De collega-broers Thomas en Heinrich Mann. Tussen 1914 en 1922 spraken ze niet met elkaar...hun uiteenlopende visie op schrijverschap trad toen pijnlijk op de voorgrond. Moet een schrijver politiek geëngageerd zijn, of zich juist afzijdig houden teneinde een hogere waarheid te dienen? Daar gaat het komende boek over met als centrale issue de broedertwist.

Ook wordt in het najaar van volgend jaar gepolst of en hoe er belangstelling is voor uitbreiding van lezingen en het opzetten van een workshop rond de Mann boeken.


Wens ik ieder een mooi begin van 2018





Populaire posts van deze blog

Geschiedenis van de VOC met een donker randje...

Bezocht ik in het Nationaal archief Den Haag een bijzondere expositie: "De wereld van de VOC". Een verbijsterende hoeveelheid bijzondere en kostbare documenten uit de 17e en 18e eeuw is bewaard gebleven. De geschiedenis van de VOC  - met grote namen als Piet Hein en Jan Pietersz. Coen - is goed gedocumenteerd. We gingen op "ontdekkingsreis" - heette het op de lagere school. Onvermijdelijk kwamen daarbij de heidenen of "wilden" aan de orde, die als een soort bijvangst toch maar mooi met het christendom te maken kregen...ofwel: de beschaafde wereld.
Af en toe sijpelt deze visie door in de documenten, die dus tot ver in de twintigste eeuw gehandhaafd bleef.  Men deed uitgebreid verslag van de kennismaking met inheemse volkeren, waarbij men er niet voor terugdeinsde om hele dorpen uit te moorden als er werd gevreesd voor rebellie. Het ging immers maar om heidenen met vreemde gewoonten - "goddelozen" - waardoor men zich superieur achtte. Wat mij bet…

Thomas Mann en de Pringsheims - sporen in Leiden: de majolica verzameling van Alfred Pringsheim

De kunstverzameling van Alfred Pringsheim, de schoonvader van Thomas Mann, was wijd en zijn bekend. In het stadspaleis in de Arcisstrasse  waren niet alleen een indrukwekkende hoeveelheid schilderijen van oude - en eigentijdse meesters te bewonderen, waaronder Franz von Lenbach, Von Stuck, Defregger en Von Kaulbach - voor de wandschildering in de muziekzaal van Hans Thoma keerde Thomas Mann speciaal terug - maar ook was de verzameling Italiaans renaissance majolica aardewerk van Alfred Pringsheim internationaal bekend onder kunstkenners.

De beroemde kunsthistoricus Otto von Falke beschreef de verzameling in twee dikke boekwerken, die werden gedrukt in een oplage van 200 exemplaren bij de toenmalige Leidse uitgeverij A.W. Sijthoff. Het eerste deel verscheen in 1913, het tweede ontstond tussen 1914 en 1923.


Voor mijn onderzoek ging ik naar de Leidse universiteitsbibliotheek, afdeling bijzondere collecties, teneinde de boeken in mijn handen te kunnen houden. Dat gaf na alles wat ik intu…

Een veelzijdige nazomermaand in september

In de septembermaand laat de natuur zich meestal nog even van haar mooie kant zien...augustus is de maand van verzadiging, in september blijft nog even wat in bloei stond of schiet zelfs nog wat door, terwijl  het namiddaglicht lager wordt. Het lijkt of de mensen hierop meebewegen: een nieuw seizoen vangt aan, een nieuwe start...er is goede zin, terwijl er nog niet helemaal afscheid is genomen van de zomer.
Terug van weggeweest begon september voor mij met een boeiend verhaal door Wim Willems in de Haagse Kunstkring over Ru Paré. Henrica Maria (Ru) Paré, geboren in Druten in 1896, maakte naam als schilderes en beeldend kunstenaar in Den Haag, waar het in de eerste decennia van de twintigste eeuw the place to be was wilde je beroemdheden ontmoeten in de kunstenaarsscène aldaar. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak en de jodenvervolging begon, koos ze vierkant partij. Ze weigerde zich in te laten schrijven bij de cultuurkamer en ging ondergronds. Ze redde de levens van vele joodse kinde…

Cynisme uit China en boekenlandschappen van Jan de Bie

Liep er in het Noord Brabants museum een expositie over moderne Chinese kunst uit de zogenoemde Sigg collection. Uli Sigg (1946) is een Zwitserse diplomaat, zakenman en kunstverzamelaar. Vanaf 1979 werkt hij in China, maar ook was hij Zwitsers ambasadeur in Noord-Korea en Mongolië. En dan gaat hij Chinese hedendaagse kunst verzamelen en meer...het levert een mooi panorama op van sommige gedurfde kunst in landen waar nog steeds strenge censuur wordt toegepast op literatuur en beeldende kunst. Veel moet dan ook "tussen de regels" worden gezien...maar er zat ook minder gelaagd werk tussen..






Was ik met de beeldend kunstenaar Jan de Bie die "thuis" is in het Noord Brabants museum. Hij heeft er een permanente expositie in de vorm van een muurschildering uit 2013 in een doorloopzaaltje. Een voorrecht om daar opnieuw weer even met hem te staan.







Jan de Bie had een periode een fascinatie voor historische bibliotheken, "boekenlandschappen" - hij maakte etsen van on…

De lichtheid van Alicante

Op de centrale wandelpromenade van Alicante aan de boulevard en haven, staan eeuwenoude bomen met bankjes eronder. De bomen moeten ongeveer rond 1900 zijn geplant. Mensen zoeken nog steeds koelte onder de bomen.





Maar Alicante nodigt ook uit om terug te gaan in de tijd...je kan je indenken dat hier adellijke jongedames uit Engeland met een chaperone tijdelijk verbleven om een verbroken verloving niet alleen te vergeten, maar ook om weg te zijn van de roddel in het kringetje. En wie weet werden er wel nieuwe kennissen opgedaan...





Alicante is licht - in vergelijking met het gestrengere, meer ingetogen Madrid. Dat komt door de haven, de zee...het aanmeren van boten uit alle windstreken...het milde klimaat...Prima plek, ook tijdens het fin de siècle, om te flaneren en het gure klimaat in meer noordelijke streken te overbruggen.