Doorgaan naar hoofdcontent

Nieuwsbrief december



December is de maand voor de overzichten, de balansen, de lijstjes en de voornemens...een terugkijken en het formuleren van wensen voor de toekomst, met de blik vooruit.

Op boekengebied was het een vol, warm en productief jaar met bijzondere gebeurtenissen.

In maart verscheen de monografie Thomas Mann en de Pringsheims, het paleis in de Arcisstrasse. Het boek werd feestelijk gepresenteerd bij Van Stockum boekhandel in Leiden en kort daarop was er ook een lezing bij BplusC (boeken & cultuur) - de Leidse vestiging van de bibliotheek in de Nieuwstraat. Beide evenementen werden goed bezocht, waardoor het boek mooi ten doop werd gehouden.


 




Foto's: aankondiging bij Van Stockum, de etalage, Mann boekentafel waaruit de nog zeer levende belangstelling voor Mann literatuur blijkt, lezing in het oudste keldergewelf van Leiden...aankondiging lezing bij BplusC - bibliotheek



                         



In de bibliotheek Nieuwstraat Leiden, BplusC

Iets heel anders was in de zomer het verschijnen van een aangevulde druk van het boek over de RAF. Door nieuwe gebeurtenissen in 2015 rond voormalige RAF leden - bleek er behoefte te bestaan aan een update van het inleidende boek uit 2009. De inleiding liep goed indertijd, want er zijn wel deelstudies en ook wel inleidingen, veelal in het Duits, maar er was in Nederland nog geen handzaam boek over de RAF dat ook geschikt is voor middelbare scholieren. Aldus is voldaan aan een behoefte.




Ik mocht over het boek komen praten bij de vrienden van AmsterdamFM in de OBA, Bert van Galen en Peter de Rijk. De radiostudio voor hun culturele programma is intussen verhuisd naar het Amsterdamse Tropenmuseum.



  

Een inleiding op het RAF boek staat op de site:


 



21 mei is de overlijdensdatum van Klaus Mann in Cannes. (Klaus Mann 1906-1949) Tussen '33 en '37 had hij veel met Amsterdam, van waaruit hij onder meer de redactie voerde van het emigrantentijdschrift Die Sammlung. Hij verbleef in die jaren op een aantal adressen in Amsterdam Zuid. Het was een mooie zondag in de OBA vestiging Roelof Hartplein, waar een 'Mann- middag' was georganiseerd.





Mann vitrine in de Centrale OBA Amsterdam

Zondag 1 oktober was er een bijzonder evenement rond het Pringsheimboek in de Haagse Kunstkring. Nicolette Smabers interviewde mij en daarnaast gaf ik een inleiding op het boek met diapresentatie. De opkomst was ook hier goed. Na afloop was er een geanimeerde borrel waaruit weer bleek dat de belangstelling voor de Mann's nog steeds levend is - er komen regelmatig echte kenners op mij af.



Foto boven: de voorzitter van de Kunstkring Ellen Fernhout opent de middag. Daaronder: Nicolette Smabers leest haar invalshoek voor op het Pringsheimboek. 

Foto: Met Nicolette Smabers in gesprek
                                                     

Het boekenvak kan niet zonder idealisme. Vandaar dat ik met Aspekt de redactie op mij nam van het literaire culturele tijdschrift Bühne, dat vanaf het najaar van 2014 twee keer per jaar verschijnt. Dat er veel belangstelling voor is en dat het tijdschrift veel aan kleurrijks en afwisseling samen weet te brengen, bleek heel duidelijk tijdens een geanimeerde presentatie van het najaarsnummer eind oktober. Auteurs lazen voor en werden geïnterviewd door Bert van Galen.




Selfie met auteurs en publiek door Janice Deul, die sprak over nut & noodzaak van het Selfie.

Met twee boeken die verschenen, vijf publieksmanifestaties daaromheen & Bühne met een evenement kijk ik terug op een mooi, maar ook geanimeerd jaar. Voor meer info over de boeken verwijs ik graag naar mijn site:


Ook voor wat in de pen zit. In voorbereiding is voor 2018 een studie naar de broedertwist tussen de schrijvende collega-broers - met als aanleiding voor het boek: 2018 - honderd jaar Betrachtungen eines Unpolitischen. 


De collega-broers Thomas en Heinrich Mann. Tussen 1914 en 1922 spraken ze niet met elkaar...hun uiteenlopende visie op schrijverschap trad toen pijnlijk op de voorgrond. Moet een schrijver politiek geëngageerd zijn, of zich juist afzijdig houden teneinde een hogere waarheid te dienen? Daar gaat het komende boek over met als centrale issue de broedertwist.

Ook wordt in het najaar van volgend jaar gepolst of en hoe er belangstelling is voor uitbreiding van lezingen en het opzetten van een workshop rond de Mann boeken.


Wens ik ieder een mooi begin van 2018





Populaire posts van deze blog

Max Liebermann - Berlijn - Noordwijk en Leiden: de Pringsheims en Lenbach

Schilderijen van boven naar beneden: Terras in Leiden, 1900 (vermoedelijk Leidse Hout), Restaurant 'De oude Vink' in Leiden, 1905 - (bij het toenmalige buiten De Vink) - foto van Scheveningen begin 20e eeuw - een inspiratiebron voor Liebermann - Stevenshofje Leiden 1889 - Duinen tijdens een storm bij Noordwijk aan zee Fascinerend hoe tijdslagen elkaar raken - momenteel is er in het Haagse Gemeentemuseum een grote overzichtsexpositie te bewonderen van Max Liebermann - 1847-1935. Hij werkte in verschillende stijlen en dat is in de expositie goed zichtbaar - van naturalisme naar meer realisme en dan weer impressionistisch - hij lijkt gevoelig te zijn geweest voor mode en toch ook steeds, al naar gelang een beeld op zijn netvlies, een eigen weg gekozen te hebben. Dat maakt het interessant.

Meteen gezocht in de dagboeken van Hedwig Pringsheim, de schoonmoeder van Thomas Mann. Liebermann leerde in 1879 in Venetië Franz von Lenbach uit München kennen. Lenbach was de overbuurman en p…

Rumoer in de stad - de tachtigers - Breitner, Israëls, Willem Witsen, de Veth, en.... Willem de Zwart

Verrast door de grote overzichtsexpositie van de tachtigers - met veel werk van Willem de Zwart (1862-1931)

Willem de Zwart was de broer van mijn overgrootmoeder van moeders kant - het was een grote Haagse familie. Twee broers werden kunstschilder - Willem en Pieter. Willem de Zwart valt onder het rijtje kunstschilders van de zogenoemde "Haagse school" - een stroming die zich kenmerkt door nieuw élan, doordat de kunstenaars erop uittrokken en het academische van zich af wilden schudden.

De expositie in het Haags gemeentemuseum legt de nadruk op de overgang van landschapschilderijen naar het schilderen van taferelen in de grote stad - in navolging van nieuwe kunststromingen in heel Europa. Breitner fotografeerde uitgebreid - een nieuw medium - en rond het fin de siècle groeiden steden uit tot ware metropolen. Er ontstond een behoefte om dit vast te leggen.


























Uit het archief: de andere broer Pieter de Zwart

Het leeftijdsverschil tussen Willem en Pieter de Zwart (1880-1967) was a…

Thomas Mann en de Pringsheims - sporen in Leiden: de majolica verzameling van Alfred Pringsheim

De kunstverzameling van Alfred Pringsheim, de schoonvader van Thomas Mann, was wijd en zijn bekend. In het stadspaleis in de Arcisstrasse  waren niet alleen een indrukwekkende hoeveelheid schilderijen van oude - en eigentijdse meesters te bewonderen, waaronder Franz von Lenbach, Von Stuck, Defregger en Von Kaulbach - voor de wandschildering in de muziekzaal van Hans Thoma keerde Thomas Mann speciaal terug - maar ook was de verzameling Italiaans renaissance majolica aardewerk van Alfred Pringsheim internationaal bekend onder kunstkenners.

De beroemde kunsthistoricus Otto von Falke beschreef de verzameling in twee dikke boekwerken, die werden gedrukt in een oplage van 200 exemplaren bij de toenmalige Leidse uitgeverij A.W. Sijthoff. Het eerste deel verscheen in 1913, het tweede ontstond tussen 1914 en 1923.


Voor mijn onderzoek ging ik naar de Leidse universiteitsbibliotheek, afdeling bijzondere collecties, teneinde de boeken in mijn handen te kunnen houden. Dat gaf na alles wat ik intu…

Cynisme uit China en boekenlandschappen van Jan de Bie

Liep er in het Noord Brabants museum een expositie over moderne Chinese kunst uit de zogenoemde Sigg collection. Uli Sigg (1946) is een Zwitserse diplomaat, zakenman en kunstverzamelaar. Vanaf 1979 werkt hij in China, maar ook was hij Zwitsers ambasadeur in Noord-Korea en Mongolië. En dan gaat hij Chinese hedendaagse kunst verzamelen en meer...het levert een mooi panorama op van sommige gedurfde kunst in landen waar nog steeds strenge censuur wordt toegepast op literatuur en beeldende kunst. Veel moet dan ook "tussen de regels" worden gezien...maar er zat ook minder gelaagd werk tussen..






Was ik met de beeldend kunstenaar Jan de Bie die "thuis" is in het Noord Brabants museum. Hij heeft er een permanente expositie in de vorm van een muurschildering uit 2013 in een doorloopzaaltje. Een voorrecht om daar opnieuw weer even met hem te staan.







Jan de Bie had een periode een fascinatie voor historische bibliotheken, "boekenlandschappen" - hij maakte etsen van on…

Mann vitrine in de OBA aan de Oosterdokskade

Dat Thomas Mann, Heinrich, Erika en Klaus Mann volop aanwezig zijn in de bibliotheken bewijst
een speciaal aan de Mann's gewijde vitrine in de OBA - de Amsterdamse bibliotheek aan de Oosterdokskade. In de vitrine zowel oorspronkelijk, als vertaald werk waaronder 'In einer Familie' van Heinrich Mann. Het was zijn eerste roman, die hij later onder de mat zou vegen. Hij schaamde zich voor dit eerste product, vond het onvolgroeid. Zijn moeder had nog geld bijgepast om de publicatie mogelijk te maken.






In de studio van AmsterdamFM in de OBA op een mistige januaridag hadden we het over de Mann-boeken en over talloze andere lopende zaken in letterenland.