Doorgaan naar hoofdcontent

Nieuwsbrief december



December is de maand voor de overzichten, de balansen, de lijstjes en de voornemens...een terugkijken en het formuleren van wensen voor de toekomst, met de blik vooruit.

Op boekengebied was het een vol, warm en productief jaar met bijzondere gebeurtenissen.

In maart verscheen de monografie Thomas Mann en de Pringsheims, het paleis in de Arcisstrasse. Het boek werd feestelijk gepresenteerd bij Van Stockum boekhandel in Leiden en kort daarop was er ook een lezing bij BplusC (boeken & cultuur) - de Leidse vestiging van de bibliotheek in de Nieuwstraat. Beide evenementen werden goed bezocht, waardoor het boek mooi ten doop werd gehouden.


 




Foto's: aankondiging bij Van Stockum, de etalage, Mann boekentafel waaruit de nog zeer levende belangstelling voor Mann literatuur blijkt, lezing in het oudste keldergewelf van Leiden...aankondiging lezing bij BplusC - bibliotheek



                         



In de bibliotheek Nieuwstraat Leiden, BplusC

Iets heel anders was in de zomer het verschijnen van een aangevulde druk van het boek over de RAF. Door nieuwe gebeurtenissen in 2015 rond voormalige RAF leden - bleek er behoefte te bestaan aan een update van het inleidende boek uit 2009. De inleiding liep goed indertijd, want er zijn wel deelstudies en ook wel inleidingen, veelal in het Duits, maar er was in Nederland nog geen handzaam boek over de RAF dat ook geschikt is voor middelbare scholieren. Aldus is voldaan aan een behoefte.




Ik mocht over het boek komen praten bij de vrienden van AmsterdamFM in de OBA, Bert van Galen en Peter de Rijk. De radiostudio voor hun culturele programma is intussen verhuisd naar het Amsterdamse Tropenmuseum.



  

Een inleiding op het RAF boek staat op de site:


 



21 mei is de overlijdensdatum van Klaus Mann in Cannes. (Klaus Mann 1906-1949) Tussen '33 en '37 had hij veel met Amsterdam, van waaruit hij onder meer de redactie voerde van het emigrantentijdschrift Die Sammlung. Hij verbleef in die jaren op een aantal adressen in Amsterdam Zuid. Het was een mooie zondag in de OBA vestiging Roelof Hartplein, waar een 'Mann- middag' was georganiseerd.





Mann vitrine in de Centrale OBA Amsterdam

Zondag 1 oktober was er een bijzonder evenement rond het Pringsheimboek in de Haagse Kunstkring. Nicolette Smabers interviewde mij en daarnaast gaf ik een inleiding op het boek met diapresentatie. De opkomst was ook hier goed. Na afloop was er een geanimeerde borrel waaruit weer bleek dat de belangstelling voor de Mann's nog steeds levend is - er komen regelmatig echte kenners op mij af.



Foto boven: de voorzitter van de Kunstkring Ellen Fernhout opent de middag. Daaronder: Nicolette Smabers leest haar invalshoek voor op het Pringsheimboek. 

Foto: Met Nicolette Smabers in gesprek
                                                     

Het boekenvak kan niet zonder idealisme. Vandaar dat ik met Aspekt de redactie op mij nam van het literaire culturele tijdschrift Bühne, dat vanaf het najaar van 2014 twee keer per jaar verschijnt. Dat er veel belangstelling voor is en dat het tijdschrift veel aan kleurrijks en afwisseling samen weet te brengen, bleek heel duidelijk tijdens een geanimeerde presentatie van het najaarsnummer eind oktober. Auteurs lazen voor en werden geïnterviewd door Bert van Galen.




Selfie met auteurs en publiek door Janice Deul, die sprak over nut & noodzaak van het Selfie.

Met twee boeken die verschenen, vijf publieksmanifestaties daaromheen & Bühne met een evenement kijk ik terug op een mooi, maar ook geanimeerd jaar. Voor meer info over de boeken verwijs ik graag naar mijn site:


Ook voor wat in de pen zit. In voorbereiding is voor 2018 een studie naar de broedertwist tussen de schrijvende collega-broers - met als aanleiding voor het boek: 2018 - honderd jaar Betrachtungen eines Unpolitischen. 


De collega-broers Thomas en Heinrich Mann. Tussen 1914 en 1922 spraken ze niet met elkaar...hun uiteenlopende visie op schrijverschap trad toen pijnlijk op de voorgrond. Moet een schrijver politiek geëngageerd zijn, of zich juist afzijdig houden teneinde een hogere waarheid te dienen? Daar gaat het komende boek over met als centrale issue de broedertwist.

Ook wordt in het najaar van volgend jaar gepolst of en hoe er belangstelling is voor uitbreiding van lezingen en het opzetten van een workshop rond de Mann boeken.


Wens ik ieder een mooi begin van 2018





Populaire posts van deze blog

Over de Koude Oorlog: een petite histoire

Dit jaar november is het 30 jaar geleden dat de muur in Berlijn werd afgebroken. Pas, of alweer 30 jaar? Wat we soms vergeten is dat de Koude Oorlog tussen Oost- en West- Europa langer duurde: met de val van de muur in het kielzog van de periode van dooi die aanbrak in de Sovjet Unie en in onder meer Roemenië - wie "erbij" was heeft ongetwijfeld de executie van de Cheausescu's, life op televisie uitgezonden, nog op zijn of haar netvlies - kwam er langzaam maar zeker een einde aan ruim 40 jaar Koude Oorlog. Alle reden voor Aspekt om een reeks te beginnen, gewijd aan deze periode in de geschiedenis. Onlangs verscheen deel 2 met een bijdrage van mijn hand.

Zoals het gaat met bundels zit er ongetwijfeld voor ieder boeiende materie tussen. Wat opvalt is de afwisseling en kwaliteit van de stukken met een hoog informatie gehalte. Wie wist bijvoorbeeld dat paranormale gaven - en geloof daarin - door de twee kampen werd ingezet om als het ware via andere kanalen dan de ons vertr…

Rumoer in de stad - de tachtigers - Breitner, Israëls, Willem Witsen, de Veth, en.... Willem de Zwart

Verrast door de grote overzichtsexpositie van de tachtigers - met veel werk van Willem de Zwart (1862-1931)

Willem de Zwart was de broer van mijn overgrootmoeder van moeders kant - het was een grote Haagse familie. Twee broers werden kunstschilder - Willem en Pieter. Willem de Zwart valt onder het rijtje kunstschilders van de zogenoemde "Haagse school" - een stroming die zich kenmerkt door nieuw élan, doordat de kunstenaars erop uittrokken en het academische van zich af wilden schudden.

De expositie in het Haags gemeentemuseum legt de nadruk op de overgang van landschapschilderijen naar het schilderen van taferelen in de grote stad - in navolging van nieuwe kunststromingen in heel Europa. Breitner fotografeerde uitgebreid - een nieuw medium - en rond het fin de siècle groeiden steden uit tot ware metropolen. Er ontstond een behoefte om dit vast te leggen.


























Uit het archief: de andere broer Pieter de Zwart

Het leeftijdsverschil tussen Willem en Pieter de Zwart (1880-1967) was a…

Uitreiking Jan Campertprijzen in het Haagse Spui-theater

Op 17 januari vond de uitreiking plaats van de Jan Campertprijzen in het Haagse theater aan het Spui;
Adriaan van Dis ontving de Constantijn Huygens-prijs voor zijn hele oeuvre - Ilja Leonard Pfeijffer ontving de Jan Campert-prijs voor Idyllen- Annelies Verbeke ontving de F. Bordewijk-prijs voor Dertig DagenAnna Woltz ontving de Nienke van Hichtum-prijs voor Honderd uur nacht.



De Haagse wethouder van cultuur Joris Wijsmuller (links) spreekt de laureaten toe: v.l.n.r.: Adriaan van Dis, Annelies Verbeke, Anna Wolz en Ilja Leonard Pfeijffer.


Adriaan van Dis en Ilja Leonard Pfeijffer


Receptie: op de voorgrond rechts de auteur René Appel

Hedwig Pringsheim en Jawlensky

Op 28 februari 1912 noteerde Hedwig Pringsheim in haar dagboek:

Früh Massage, Brief an Mim, von Peter, in die Stadt. Nachmittag erst russische Invasion: die Werefkina, ihr Vetter Jeblenski u. der Tänzer Sacharow mit kleinem Fuss und grossem Maul, die die Sammlung besichtigten. Um 1/2 5 Ablösung durch die spanische Invasion: Urbina, Bunge u. Prof. Garnella y Alda aus Madrid, zu selbem Zweck, dann Tee u. lebhafte Unterhaltung spanisch-französisch-deutsch. Noch spät in die Mauerkircher Str. die Kinder sehr munter angetroffen, zufuss heim. Karten an Katja u. Kaete u. den morgigen Brief an Mim vorgeschrieben. Scene mit den 3 unverschämten Mädchen.

Met Jeblenski wordt de kunstschilder Alexej von Jawlensky bedoeld, (1864-1941), die in 1896 samen met zijn vriendin Marianne von Werefkin vanuit St. Petersburg naar München trok. Hier verwierf hij naam en faam in de kring rond Wassily Kandinsky, later rond Emile Nolde - een groep die zocht naar nieuwe uitdrukkingsvormen voor een nieuwe tijd - weg…

Cynisme uit China en boekenlandschappen van Jan de Bie

Liep er in het Noord Brabants museum een expositie over moderne Chinese kunst uit de zogenoemde Sigg collection. Uli Sigg (1946) is een Zwitserse diplomaat, zakenman en kunstverzamelaar. Vanaf 1979 werkt hij in China, maar ook was hij Zwitsers ambasadeur in Noord-Korea en Mongolië. En dan gaat hij Chinese hedendaagse kunst verzamelen en meer...het levert een mooi panorama op van sommige gedurfde kunst in landen waar nog steeds strenge censuur wordt toegepast op literatuur en beeldende kunst. Veel moet dan ook "tussen de regels" worden gezien...maar er zat ook minder gelaagd werk tussen..






Was ik met de beeldend kunstenaar Jan de Bie die "thuis" is in het Noord Brabants museum. Hij heeft er een permanente expositie in de vorm van een muurschildering uit 2013 in een doorloopzaaltje. Een voorrecht om daar opnieuw weer even met hem te staan.







Jan de Bie had een periode een fascinatie voor historische bibliotheken, "boekenlandschappen" - hij maakte etsen van on…