Doorgaan naar hoofdcontent

Gedachten bij een bezoek aan tentoonstelling Masereel, door Frank Goes

(foto: Frank Goes)


Verslag op uitnodiging: Frank Goes over de overzichtsexpositie van Frans Masereel

Deze week dus in mijn geboortestad Oostende in Mu.ZEE de Frans Masereel tentoonstelling bezocht. Mu.ZEE, nadat het voorheen PMMK heette, is gevestigd in de Romestraat, in een getransformeerd pand dat in een eerder leven een groot winkelhuis was van de SEA, een soort verbruikerscoöperatieve die bijzonder populair was in Oostende. Ook ik kwam er soms als kind met mijn moeder inkopen doen. De architect is Gaston Eysselinck (1907-1953) en heeft ook nog het grote postgebouw van Oostende op zijn actief. Een soort avantgardisme dat verder onderzoek verdient.

Het leven van Masereel is bijzonder interessant omdat in zijn werk en in zijn leven een heel maatschappelijk gebeuren, de 'Zeitgeist' aan bod komt

De roots van Frans Masereel, (1889-1972), hoewel geboren in Blankenberge aan zee, lagen in Gent, een stad met grote traditie in interactie. De tentoonstelling biedt een ruim overzicht van het grafische werk van Masereel. Het wordt geconfronteerd met hedendaagse kunstenaars zoals daar zijn: William Kentridge, Philip Aguirre y Otegui en Kerry James Marshall. Je kan je de vraag stellen of die obligate confrontatie wel echt nodig is. Het werk van Masereel heeft zelf genoeg zeggingskracht voor wie zich een minimum aan tijd gunt om zijn politiek engagement, zijn pacifisme, zijn maatschappijkritiek te vatten.

Een groot aantal houtsneden zijn er te zien, de kunstvorm bij uitstek van Masereel, maar toch is er ook een opvallende aanwezigheid van kleurrijker werk uit de periode waarin Masereel zich aan aquarel en olieverf waagde. Het leven van Masereel is bijzonder interessant omdat in zijn werk en in zijn leven een heel maatschappelijk gebeuren, de 'Zeitgeist' aan bod komt. Hij onderhield contacten met toonaangevende figuren van zijn tijd: Thomas Mann, Stefan Zweig, Henri Guilbeaux, Romain Rolland, Emile Verhaeren, Henri Barbusse, George Grosz en Henry van de Velde om er slechts enkele te noemen.

(foto: Frank Goes)


Masereel illustreerde werken van grote schrijvers en hij maakte grote reizen door vele landen. Wie Masereel zegt denkt aan sociaal engagement, maatschappijkritiek, emancipatie, de grote stad als thema, internationalisme, migratie en globalisme avant la lettre. In Vlaanderen genieten schrijvers uit de z.g. 'Exil Literatur' een hernieuwde belangstelling. Schrijvers als Joseph Roth en Stefan Zweig worden heruitgegeven en verkopen goed. Met name het werk van Els Snick, Vlaams vertaalster en literatuurwetenschapper, heeft veel bijgedragen aan deze revival. Masereel, zelf geen schrijver, behoort op zijn manier tot deze literatuur in ballingschap. Hij werd in eigen land vervolgd wegens dienstweigering. In de jaren '30 werd hij in Hitler-Duitsland in de ban gedaan vanwege zijn maatschappijkritiek. In ruimere kring werd hij opzij geschoven vanwege zijn communistische sympathiën en zijn reizen naar de Sovjet-Unie en China.

De expositie loopt tot 3 september 1917 in MuZEE, Oostende - www.muzee.be

Voor wie meer wil weten over het leven van Masereel is er een goede biografie verschenen van Joris van Parijs bij uitgeverij Houtekiet/Atlas: Masereel, een biografie








Populaire posts van deze blog

Thomas Mann in Noordwijk

Bijzondere zaken:
Een bijzonder uitgaafje door de kenner van historisch Noordwijk Peter Mulder:  aardige anekdotes over de drie zomers die Thomas Mann in Noordwijk verbleef, in 1939, 1947 en 1955.





Uitbundige meimaand in een park vol verrassingen

De meimaand ging zó uitbundig zonnig van start, dat een dagje Antwerpen beslist buiten moest worden doorgebracht. Wat is dan mooier om museumpark Middelheim te bezoeken, met een vaste en een wisselende collectie beelden. Er zitten verrassingen tussen. Bij een eerste blik denkt de toeschouwer misschien over bovenstaand beeld: dat is een vrolijk moment, dat gaat over vreugde. Het is een beeld van Rik Wouters, (1882-1915), en heet Het zotte geweld. Uitgelatenheid, kan dus 'los van remmingen' zijn, en daardoor gewelddadige trekjes krijgen...


Ingetogen is het 'Koning en koningin' uit 1952, '53 van Henry Moore


Wieland Forster - Grote badende, 1971

Een optische grap deze zeilboot...


En hier wordt de toeschouwer/wandelaar uitgenodigd om zélf wat binnen het kader wordt waargenomen in te vullen...


Drijven deze blokken of zijn ze verankerd?


Een dissonant in het landschap...iets lomps wat nieuwsgierig maakt eromheen te lopen

Mooi, dat (museum) park:

Museum Middelheim







Slenteren…

Max Liebermann - Berlijn - Noordwijk en Leiden: de Pringsheims en Lenbach

Schilderijen van boven naar beneden: Terras in Leiden, 1900 (vermoedelijk Leidse Hout), Restaurant 'De oude Vink' in Leiden, 1905 - (bij het toenmalige buiten De Vink) - foto van Scheveningen begin 20e eeuw - een inspiratiebron voor Liebermann - Stevenshofje Leiden 1889 - Duinen tijdens een storm bij Noordwijk aan zee Fascinerend hoe tijdslagen elkaar raken - momenteel is er in het Haagse Gemeentemuseum een grote overzichtsexpositie te bewonderen van Max Liebermann - 1847-1935. Hij werkte in verschillende stijlen en dat is in de expositie goed zichtbaar - van naturalisme naar meer realisme en dan weer impressionistisch - hij lijkt gevoelig te zijn geweest voor mode en toch ook steeds, al naar gelang een beeld op zijn netvlies, een eigen weg gekozen te hebben. Dat maakt het interessant.

Meteen gezocht in de dagboeken van Hedwig Pringsheim, de schoonmoeder van Thomas Mann. Liebermann leerde in 1879 in Venetië Franz von Lenbach uit München kennen. Lenbach was de overbuurman en p…