Doorgaan naar hoofdcontent

Geschiedenis van de VOC met een donker randje...

Bezocht ik in het Nationaal archief Den Haag een bijzondere expositie: "De wereld van de VOC". Een verbijsterende hoeveelheid bijzondere en kostbare documenten uit de 17e en 18e eeuw is bewaard gebleven. De geschiedenis van de VOC  - met grote namen als Piet Hein en Jan Pietersz. Coen - is goed gedocumenteerd. We gingen op "ontdekkingsreis" - heette het op de lagere school. Onvermijdelijk kwamen daarbij de heidenen of "wilden" aan de orde, die als een soort bijvangst toch maar mooi met het christendom te maken kregen...ofwel: de beschaafde wereld.

Af en toe sijpelt deze visie door in de documenten, die dus tot ver in de twintigste eeuw gehandhaafd bleef.  Men deed uitgebreid verslag van de kennismaking met inheemse volkeren, waarbij men er niet voor terugdeinsde om hele dorpen uit te moorden als er werd gevreesd voor rebellie. Het ging immers maar om heidenen met vreemde gewoonten - "goddelozen" - waardoor men zich superieur achtte. Wat mij betreft had deze kant van de VOC geschiedenis in de expositie wat duidelijker naar voren moeten worden gehaald.


Oprichtingsakte van de VOC - 20 maart 1602



Het scheepsjournaal van Bontekoe 1622 - 1629




'Aankoopakte' van Manhattan in 1626




Vreemde diersoorten werden getekend en daardoor in kaart gebracht



Reconstructie van een Dodo




Factuur uit 1712 voor de aankoop van slaven.... in een dik boekwerk waarin de boekhouding daarvan werd bijgehouden...Het formaliseren, en normaal vinden, van mensenhandel.

Populaire posts van deze blog

Over de noodzaak van vrijheid - en meer in het Stedelijk & daarbuiten

Revolutie - in Rusland in oktober 1917 - de zogenoemde 'seksuele revolutie' in '68 in Europa - en meer wat zich in en na dat magische jaar voltrok - (niet te vergeten de Franse Revolutie eind achttiende eeuw) - de Beierse Revolutie van 1918 na het vertrek van keizer Wilhelm II - propageert vrijheid, het afwerpen van ketenen. Daar komt dan toch meestal een militante vorm van afgedwongen eenheid voor in de plaats...dat is de paradox van een revolutie...

Aldus beschouwend vanwege een expositie in het Stedelijk met de titel Freedom is recognized necessity. Onder meer voormalige Sovjet propagandamateriaal is te zien...



Binnen het spanningsveld tussen vrijheid en gebonden zijn ontstaat vaak kunst. Momenteel loopt er in het Stedelijk in Amsterdam een indrukwekkende expositie van Studio Drift waarin het gaat - voor zover je kan samenvatten waar kunstwerken "over gaan" - over natuur versus cultuur. De technologische ontwikkelingen zijn zó ver gevorderd, dat we veel in de…

Hedwig Pringsheim en Jawlensky

Op 28 februari 1912 noteerde Hedwig Pringsheim in haar dagboek:

Früh Massage, Brief an Mim, von Peter, in die Stadt. Nachmittag erst russische Invasion: die Werefkina, ihr Vetter Jeblenski u. der Tänzer Sacharow mit kleinem Fuss und grossem Maul, die die Sammlung besichtigten. Um 1/2 5 Ablösung durch die spanische Invasion: Urbina, Bunge u. Prof. Garnella y Alda aus Madrid, zu selbem Zweck, dann Tee u. lebhafte Unterhaltung spanisch-französisch-deutsch. Noch spät in die Mauerkircher Str. die Kinder sehr munter angetroffen, zufuss heim. Karten an Katja u. Kaete u. den morgigen Brief an Mim vorgeschrieben. Scene mit den 3 unverschämten Mädchen.

Met Jeblenski wordt de kunstschilder Alexej von Jawlensky bedoeld, (1864-1941), die in 1896 samen met zijn vriendin Marianne von Werefkin vanuit St. Petersburg naar München trok. Hier verwierf hij naam en faam in de kring rond Wassily Kandinsky, later rond Emile Nolde - een groep die zocht naar nieuwe uitdrukkingsvormen voor een nieuwe tijd - weg…

Beelden aan zee

Cynisme uit China en boekenlandschappen van Jan de Bie

Liep er in het Noord Brabants museum een expositie over moderne Chinese kunst uit de zogenoemde Sigg collection. Uli Sigg (1946) is een Zwitserse diplomaat, zakenman en kunstverzamelaar. Vanaf 1979 werkt hij in China, maar ook was hij Zwitsers ambasadeur in Noord-Korea en Mongolië. En dan gaat hij Chinese hedendaagse kunst verzamelen en meer...het levert een mooi panorama op van sommige gedurfde kunst in landen waar nog steeds strenge censuur wordt toegepast op literatuur en beeldende kunst. Veel moet dan ook "tussen de regels" worden gezien...maar er zat ook minder gelaagd werk tussen..






Was ik met de beeldend kunstenaar Jan de Bie die "thuis" is in het Noord Brabants museum. Hij heeft er een permanente expositie in de vorm van een muurschildering uit 2013 in een doorloopzaaltje. Een voorrecht om daar opnieuw weer even met hem te staan.







Jan de Bie had een periode een fascinatie voor historische bibliotheken, "boekenlandschappen" - hij maakte etsen van on…

Een mooi schrijversfeest

Tijdens het jaarlijkse internationale festival Winternachten in Den Haag, worden alweer bijna tien jaar op rij in deze vorm ter afsluiting de Jan Campertprijzen uitgereikt. (De prijzen zelf bestaan dit jaar 70 jaar) Mooie prijzen, waaronder een oeuvreprijs.  Het is ook weer traditiegetrouw een mooi schrijversfeest waarin schrijvers en boeken als het ware worden gevierd, maar dit niet zonder stil te staan bij de stand van zaken in de Nederlandse letteren.

Foto: Schrijver en literair criticus Arie Storm opende de middag


 Aad Meinderts 
Dit jaar was het Arie Storm die zijn licht liet schijnen op het huidige literaire landschap. Zijn boodschap was niet optimistisch gekleurd. Volgens hem verkeert de literatuur "in een crisis", mede doordat lezen en schrijven aan consumentisme ten onder dreigt te gaan...waarbij we moeten denken aan de invloed van social media en ander digitaal gebruiksgemak. Er zit, om kort te gaan, volgens Storm teveel kaf tussen het koren.

Niet uit het veld gesl…