Doorgaan naar hoofdcontent

Beroemde voetstappen in Leiden en een forumdiscussie

Albert Einstein (l) en Lorentz in Leiden

Niemand anders dan Jan Wolkers kon zo beeldend vertellen over zijn eerste bioscoopervaringen in het Leidse Trianon in de Breestraat. Hier zag hij de film Tarzan. Aan de Breestraat ligt ook het café Burgerzaken, de vaste stek van Ilja Leonard Pfeijffer voordat hij naar Italië emigreerde. Pfeijffer studeerde Klassieke talen in Leiden. Het kan niet anders dan dat een universiteitsleven dat al bestaat vanaf 1575, talloze verhalen en beroemde namen genereert. Een greep: Bordewijk, Willem Bilderdijk, Piet Paaltjens, Jacob van Lennep, Maarten 't Hart, Maarten Biesheuvel, Huizinga...beroemde natuurkundigen die hier verbleven waren Hendrik Lorentz, (Nobelprijs in 1902), Albert Einstein en Paul Ehrenfest.

Zo is er ook weer een link met Thomas Mann, want Einstein werd in 1938 de buurman van Thomas Mann in Princeton, New York.

                             
 

Vanwege het 250-jarig bestaan van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde was er een boottocht door de Leidse grachten met verhalen over de beroemdheden: waar Karel van het Reve met zijn auto de gracht in reed, waar Bilderdijk woonde en waar Huizinga examens afnam. Peter van Zonneveld kan doorgaan voor een expert in deze.



Er waren lofredes en prijsuitreikingen, afgesloten door een forumdiscussie onder leiding van Theodor Holman over de positie van de Nederlandse auteur in een globaliserende wereld. 

Forumdiscussie: v.l.n.r. Arnon Grunberg, Charlotte Mutsaers, P.F. Thomése en Theodor Holman

Een van de conclusies was dat een schrijver overal thuis is - temeer doordat de informatievoorziening veel toegankelijker is geworden - alleen het lezerspubliek verschilt per land. In sommige gevallen gaat een boek in vertaling er zelfs op vooruit. Maar zoveel schrijvers, zoveel manieren van interesse voor een wereld in verandering...Primair is een schrijver dus een eenzelvig wezen, kwam uit de discussie naar voren.

Populaire posts van deze blog

Max Liebermann - Berlijn - Noordwijk en Leiden: de Pringsheims en Lenbach

Schilderijen van boven naar beneden: Terras in Leiden, 1900 (vermoedelijk Leidse Hout), Restaurant 'De oude Vink' in Leiden, 1905 - (bij het toenmalige buiten De Vink) - foto van Scheveningen begin 20e eeuw - een inspiratiebron voor Liebermann - Stevenshofje Leiden 1889 - Duinen tijdens een storm bij Noordwijk aan zee Fascinerend hoe tijdslagen elkaar raken - momenteel is er in het Haagse Gemeentemuseum een grote overzichtsexpositie te bewonderen van Max Liebermann - 1847-1935. Hij werkte in verschillende stijlen en dat is in de expositie goed zichtbaar - van naturalisme naar meer realisme en dan weer impressionistisch - hij lijkt gevoelig te zijn geweest voor mode en toch ook steeds, al naar gelang een beeld op zijn netvlies, een eigen weg gekozen te hebben. Dat maakt het interessant.

Meteen gezocht in de dagboeken van Hedwig Pringsheim, de schoonmoeder van Thomas Mann. Liebermann leerde in 1879 in Venetië Franz von Lenbach uit München kennen. Lenbach was de overbuurman en p…

Rumoer in de stad - de tachtigers - Breitner, Israëls, Willem Witsen, de Veth, en.... Willem de Zwart

Verrast door de grote overzichtsexpositie van de tachtigers - met veel werk van Willem de Zwart (1862-1931)

Willem de Zwart was de broer van mijn overgrootmoeder van moeders kant - het was een grote Haagse familie. Twee broers werden kunstschilder - Willem en Pieter. Willem de Zwart valt onder het rijtje kunstschilders van de zogenoemde "Haagse school" - een stroming die zich kenmerkt door nieuw élan, doordat de kunstenaars erop uittrokken en het academische van zich af wilden schudden.

De expositie in het Haags gemeentemuseum legt de nadruk op de overgang van landschapschilderijen naar het schilderen van taferelen in de grote stad - in navolging van nieuwe kunststromingen in heel Europa. Breitner fotografeerde uitgebreid - een nieuw medium - en rond het fin de siècle groeiden steden uit tot ware metropolen. Er ontstond een behoefte om dit vast te leggen.


























Uit het archief: de andere broer Pieter de Zwart

Het leeftijdsverschil tussen Willem en Pieter de Zwart (1880-1967) was a…

Thomas Mann en de Pringsheims - sporen in Leiden: de majolica verzameling van Alfred Pringsheim

De kunstverzameling van Alfred Pringsheim, de schoonvader van Thomas Mann, was wijd en zijn bekend. In het stadspaleis in de Arcisstrasse  waren niet alleen een indrukwekkende hoeveelheid schilderijen van oude - en eigentijdse meesters te bewonderen, waaronder Franz von Lenbach, Von Stuck, Defregger en Von Kaulbach - voor de wandschildering in de muziekzaal van Hans Thoma keerde Thomas Mann speciaal terug - maar ook was de verzameling Italiaans renaissance majolica aardewerk van Alfred Pringsheim internationaal bekend onder kunstkenners.

De beroemde kunsthistoricus Otto von Falke beschreef de verzameling in twee dikke boekwerken, die werden gedrukt in een oplage van 200 exemplaren bij de toenmalige Leidse uitgeverij A.W. Sijthoff. Het eerste deel verscheen in 1913, het tweede ontstond tussen 1914 en 1923.


Voor mijn onderzoek ging ik naar de Leidse universiteitsbibliotheek, afdeling bijzondere collecties, teneinde de boeken in mijn handen te kunnen houden. Dat gaf na alles wat ik intu…

Bijzondere ontmoetingen in Berlijn

Berlijn: 18 november herdenkingen 110e geboortejaar Klaus Mann door Klaus Mann Initiative Berlin 






De 18e november begon met een theatervoorstelling op basis van 'Der Wendepunkt' - The turning point - de autobiografie van Klaus Mann uit 1942. Na de voorstelling nam ik deel aan een nagesprek met de auteur/regisseuse Maria Trautmann, de acteur en musicus, de vice-voorzitter van het Klaus Mann genootschap en het publiek.






(foto's: Frank Träger)






Naast alle evenementen werd er in het homomuseum in Berlijn een grote en veelzijdige expositie ingericht met o.m. bijzonder fotomateriaal en zeldzame, antiquarische boekomslagen.








In Potsdam - Babelsberg was er een ontmoeting met dr. Fredric Kroll, de nestor van Klaus Mann initiative Berlin e.V. Op de foto de voorzitter Frank Träger en twee andere leden van het genootschap.



v.l.n.r: Michael Müller-Scheffler - literatuurminnend lid - Frank Träger - voorzitter Klaus Mann Initiative - de auteur Steffen Marciniak - dr. Fredric Kroll. (foto: …

Cynisme uit China en boekenlandschappen van Jan de Bie

Liep er in het Noord Brabants museum een expositie over moderne Chinese kunst uit de zogenoemde Sigg collection. Uli Sigg (1946) is een Zwitserse diplomaat, zakenman en kunstverzamelaar. Vanaf 1979 werkt hij in China, maar ook was hij Zwitsers ambasadeur in Noord-Korea en Mongolië. En dan gaat hij Chinese hedendaagse kunst verzamelen en meer...het levert een mooi panorama op van sommige gedurfde kunst in landen waar nog steeds strenge censuur wordt toegepast op literatuur en beeldende kunst. Veel moet dan ook "tussen de regels" worden gezien...maar er zat ook minder gelaagd werk tussen..






Was ik met de beeldend kunstenaar Jan de Bie die "thuis" is in het Noord Brabants museum. Hij heeft er een permanente expositie in de vorm van een muurschildering uit 2013 in een doorloopzaaltje. Een voorrecht om daar opnieuw weer even met hem te staan.







Jan de Bie had een periode een fascinatie voor historische bibliotheken, "boekenlandschappen" - hij maakte etsen van on…